Veelgestelde vragen
Vind hier je antwoord op veel gestelde vragen over de Levensloopaanpak.
Samenwerking
De levensloopaanbieder in mijn regio is een forensische ggz-aanbieder. De geïncludeerde persoon heeft een verstandelijke beperking. Wat nu?
Bij casussen waar sprake is van een (lichte) verstandelijke beperking is het raadzaam om een VG-aanbieder in jouw regio te betrekken. Deze organisatie is dan onderdeel van het levensloopteam en kan meedenken en advies geven, maar ook begeleiding bieden, inzetten op de Wet zorg- en dwang, etc.
Hoe is het sociaal domein van de gemeente betrokken bij de Levensloopaanpak?
Het sociaal domein (de gemeente)is onderdeel van het levensloopteam en werkt mee aan het levensloopplan. Bekijk de rolbeschrijving van de gemeente om te zien wat er is afgesproken: Gemeenten aan zet – Levensloopaanpak. Kan dit beter in jouw regio? Neem dan contact op met de regio-adviseurs van het sociaal domein.
Welke rol heeft de levensloopaanbieder?
De levensloopaanbieder vervult altijd de rol van levensloopcoördinator en is onderdeel van het levensloopteam. Voor deze coördinerende rol is geen verwijzing nodig, alleen een inclusie in de Levensloopaanpak via het Zorg- en Veiligheidshuis.
Daarnaast kan de levensloopaanbieder ook de behandelaar zijn. Hiervoor is wel een verwijzing nodig. Een eerste actiepunt in het levensloopplan kan bijvoorbeeld zijn om een verwijzing te regelen.
Wat doe je als bemoeizorg de casus niet wil oppakken omdat zij deze te complex of te gevaarlijk vinden?
Is bemoeizorg nodig in de casus? Nodig bemoeizorg dan uit als onderdeel te van het levensloopteam. Zij sluiten dan aan bij de casusoverleggen. Maak samen afspraken over het benaderen van de persoon. Bijvoorbeeld over gezamenlijk optrekken met de levensloopcoördinator en een medewerker van bemoeizorg, het vooraf inlichten van de politie zodat de wijkagent een rondje door de wijk rijdt, etc.
Mag de lijst met iedereen die geïncludeerd is in de Levensloopaanpak gedeeld worden met de netwerkpartners?
Nee, de lijst met namen van personen die in de Levensloopaanpak zijn opgenomen mag in verband met de privacy niet zomaar in zijn geheel gedeeld worden met alle netwerkpartners. Als er wel behoefte is om informatie over geïncludeerden te delen, dient dit getoetst te worden door de functionaris gegevensbescherming op proportionaliteit en doelmatigheid.
Wat is de rol van het systeem om persoon heen?
Het netwerk van de persoon in de aanpak kan een zeer belangrijke rol spelen. Betrek hen bij de aanpak. Dit kan alleen met toestemming van de persoon.
Wat doet de levensloopcoördinator?
De levensloopcoördinator coördineert het zorgtraject, zoals het op- en afschalen in de zorgketen. Ook houdt de levensloopcoördinator (samen met een partner vanuit de gemeente) zicht op de ondersteuningsbehoefte als het gaat om basisbestaanszekerheden.
Het gehele levensloopteam is gezamenlijk verantwoordelijk voor het realiseren van het levensloopplan.
Zijn er afspraken met netwerkpartners gemaakt over versnelde intake en plaatsing etc. voor personen in de Levensloopaanpak?
Het is inderdaad de bedoeling dat deze doelgroep voorrang krijgt op verschillende plekken en momenten. Hier moeten regionale afspraken over gemaakt worden. Dat lukt nog niet altijd en overal vanwege schaarste en wachtlijsten.
Is er een speciale route voor een Wlz-indicatie voor personen in de Levensloopaanpak?
Nee, voor een Wlz-indicatie dient de reguliere aanvraag bij het CIZ te worden gevolgd.
WGS / Privacy
Waar kan ik meer informatie vinden over gegevensuitwisseling?
Hier vind je meer vragen & antwoorden over gegevensuitwisseling.
De curator of mentor weigert mee te werken aan de Levensloopaanpak en maakt bezwaar. Wat nu?
Als een mentor of curator betrokken is, dan informeer je die op dezelfde manier als de geïncludeerde persoon. Zij hebben ook dezelfde rechten qua inzage en bezwaar maken.
Met het levensloopteam is een levensloopplan opgesteld en dit wordt gedeeld (bijvoorbeeld zelf op te halen vanuit PGAx of Kedo). De levensloopaanbieder slaat het plan op in het EPD. Mogen meer partijen het levensloopplan in het eigen systeem opslaan?
Nee, dat is niet de bedoeling. Het uitgangspunt is dat uitsluitend deelnemers die bij een casus betrokken zijn inzage hebben in het plan. Het is niet wenselijk dat het plan in allerlei registratiesystemen terecht komt. Relevante informatie uit het levensloopplan kan wel opgeslagen worden in systemen van derden. Bijvoorbeeld hoe te handelen bij crisis of wie te bellen in het geval van spoed.
Wat kun je doen als de cliënt niet akkoord is met de Levensloopaanpak en/of geen toestemming verleent voor het delen van informatie?
Gezien de aard van de doelgroep en bijbehorend gevaarsrisico, gaat de Levensloopaanpak ook zonder een akkoord of toestemming van start. In sommige gevallen wordt de Levensloopaanpak opgenomen in zorgmachtiging of het vonnis van de rechter bij een voorwaardelijke veroordeling, dan levert dit een grondslag voor het delen van gegevens. Als hier geen sprake van is, dan gelden de grenzen van bemoeizorg.
Er kan op basis van het kader bemoeizorg worden geprobeerd het contact en een vertrouwensband op te bouwen met cliënt. Daarnaast is het door de inwerkingtreding van de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS) per 1 maart 2025 mogelijk om tijdens een overleg binnen het Zorg- en Veiligheidshuis informatie te delen tussen netwerkpartners. Maar ook met de komst van de WGS is het beroepsgeheim voor zorgprofessionals nog steeds van toepassing, je mag alleen je beroepsgeheim doorbreken onder specifieke voorwaarden. Dus om beter te kunnen samenwerken binnen de aanpak is het wel wenselijk zoveel mogelijk toe te werken naar medewerking door cliënt.
Hoe deel je het Levensloopplan met de netwerkpartners?
Het plan kan opgeslagen worden in PGAx of Kedo, zodat de deelnemers van het overleg het in kunnen zien.
Soms zijn er partijen die niet in deze registratie systemen kunnen, bijvoorbeeld omdat zij zijn uitgenodigd voor incidentele deelname. Zij mogen de gegevens ontvangen die nodig zijn in het kader van het uitvoeren van het plan. Dus zij mogen het levensloopplan ook ontvangen. Helaas is momenteel dan de enige mogelijkheid dat dat gebeurt via beveiligde mail. Momenteel onderzoeken we een gebruikersvriendelijke oplossing.
Financiering en declareren
Hoe factureer je coördinatiekosten voor de Levensloopaanpak?
Bekijk hier de pagina met alle informatie over de financiering.
De geïncludeerde persoon is voor langere periode klinisch opgenomen of in detentie. Blijft de dagvergoeding doorlopen?
Ja, zolang de casus actief is mag de levensloopaanbieder de dagvergoeding blijven declareren. De levensloopaanbieder blijft namelijk ook een actieve rol spelen bij detentie en klinische opname. Pas bij exclusie stopt de financiering.
Tot en met 2025 was er een regel dat de dagvergoeding voor de levensloopcoördinatie stopte bij klinische opname of detentie langer dan 6 maanden. Deze regel is komen te vervallen.
Welke Wlz-indicaties zijn eindig?
Over het algemeen blijven eenmaal afgegeven Wlz- indicaties geldig, tenzij de omstandigheden wijzigen. Er zijn twee tijdelijke indicaties die we regelmatig zien bij de doelgroep van de Levensloopaanpak. Beide zijn behandelachtige indicaties waarbij het CIZ aangeeft dat na de behandeling opnieuw moet worden gekeken wat er structureel nodig is. Deze twee indicaties zijn:
- SGLVG
- Ggz klinische behandel-B pakketten
Is er een landelijk potje met extra geld voor plaatsingen of out-of-the-box-oplossingen?
Gezamenlijk met de netwerkpartners bedenk je oplossingen voor de personen in de Levensloopaanpak, en daar vallen ook afspraken onder over de financiering. Het is daarom verstandig om het zorgkantoor, iemand van de Wmo of iemand van bijvoorbeeld de Doorbraakmethode aan tafel te hebben tijdens het maken van plannen.
Er is landelijk geen geld beschikbaar.
Wij kunnen een Wlz-prestatie alleen via het berichtenverkeer factureren als wij een indicatie hebben. Of is het de bedoeling dat deze facturatie schriftelijk gebeurt?
Het is de bedoeling dat je de Wlz-prestatie met een toewijzingsvrije prestatie factureert, zodat deze facturatiestroom met het berichtenverkeer mee kan. Het is raadzaam om contact te zoeken met de softwareleverancier om afspraken te maken over het inregelen hiervan.
Bij een Wlz-zorgtoewijzing van het zorgkantoor: welke gegevens uit die zorgtoewijzing kan de zorgaanbieder gebruiken om te bepalen of de prestatie H540 geleverd mag worden?
De zorgaanbieder die de levensloopcoördinatie uitvoert hoeft niet persé de zorgaanbieder te zijn die de Wlz-zorgtoewijzing krijgt van het zorgkantoor. De inclusie in de Levensloopaanpak via het Zorg- en Veiligheidshuis en het bijbehorende levensloopplan zijn leidend om deze prestatie te mogen declareren.
Hoe kunnen we de dagvergoeding declareren als wij als organisatie geen indicatie hebben?
Het is de bedoeling dat dit middels een toewijzingsvrije prestatie wordt gefactureerd, zodat deze facturatiestroom met het berichtenverkeer mee kan.
Iemand heeft een Wlz-indicatie maar ook een IFZO. Kan ik nog steeds de dagvergoeding declareren onder de Wlz?
Ja, de aanwezigheid van een Wlz-indicatie is voldoende. Ongeacht of deze indicatie wordt geïncasseerd. De aanwezigheid van andere indicaties maakt hierin geen verschil.
Iemand heeft een Wlz-indicatie maar deze Wlz-indicatie wordt niet geïncasseerd. Kan ik nog steeds de dagvergoeding declareren onder de Wlz?
Ja, de aanwezigheid van een Wlz-indicatie is voldoende. Ongeacht of deze indicatie wordt geïncasseerd.
Overdracht
In de ideale werkwijze staat dat het Zorg- en Veiligheidshuis bij een overdracht de aanmelding bij een ander Zorg- en Veiligheidshuis doet. Mijn huis staat dit niet toe, wat nu?
Deze werkwijze is opgesteld in samenwerking met de privacyfunctionarissen. Is er desondanks een belemmering om de aanmelding te doen? Bespreek dan in het levensloopteam wie de aanmelding doet.
Goed om te weten: de aanmelding kan summier, de warme overdracht is al gaande en het levensloopplan wordt immers ook overgedragen.
Wat moet ik doen als er meerdere levensloopaanbieders actief zijn in de regio waarnaar ik overdraag?
Als er meerdere levensloopaanbieders zijn, dan is het vaak niet meteen duidelijk wie de casus gaat overnemen. Organiseer dan als nieuwe regio een overleg om dit te bepalen, bijvoorbeeld een vorm van triage. Nodig hierbij de huidige levensloopcoördinator uit.
Levensloopplan
Wie stelt het levensloopplan op?
Het levensloopteam (alle betrokken netwerkpartners) stellen samen, onder leiding van de procesregisseur van het Zorg- en Veiligheidshuis, het levensloopplan op.
Wie houdt het levensloopplan up-to-date?
Het levensloopteam (alle betrokken netwerkpartners) houden samen, onder leiding van de procesregisseur van het Zorg- en Veiligheidshuis, het levensloopplan up-to-date.
Wat gebeurt er met het levensloopplan als het is opgesteld?
- Het Zorg- en Veiligheidshuis deelt het plan met het levensloopteam als zij het nodig hebben voor de uitvoering van hun werk. Dit kan bijvoorbeeld via PGAx/Kedo. Met deelnemers die daar geen toegang toe hebben, kun je het bijvoorbeeld delen via beveiligde e-mail.
- De levensloopaanbieder slaat het levensloopplan op in het EPD. De levensloopaanbieder deelt relevante informatie uit het plan met bijvoorbeeld de crisisdienst in de regio.
Wordt het levensloopplan binnenkort aangepast?
In 2026 evalueren we het levensloopplan. We kijken of het plan onderdeel kan worden van PGAx/Kedo. Er komt voor die tijd geen nieuwe versie. Dit om extra werk te voorkomen.
Waarom moet het hele levensloopplan in het EPD staan voor de financiering? Alleen de inclusiedatum en de Wlz-indicatie zijn hiervoor toch voldoende?
Vanwege de financiering kunnen er dossieronderzoeken gedaan worden. Er wordt daarbij beoordeeld of de cliënt wel in de Levensloopaanpak zit en zo ja, per wanneer. Omdat iedere levensloopaanbieder op een andere manier registreert, maar wel iedere client een levensloopplan heeft, wordt het levensloopplan het document waarop gecontroleerd wordt. Daarnaast is het wenselijk om het levensloopplan in het EPD op te slaan vanwege zorginhoudelijke redenen.
Mag de levensloopaanbieder het levensloopplan delen met de cliënt/systeem?
Nee, je deelt het levensloopplan niet met de cliënt. Als het goed is sluit het plan aan bij het signaleringsplan dat met de cliënt is opgesteld.
Wlz-check
Hoe voer je de Wlz-check uit bij het zorgkantoor?
Lees hier meer over in dit document.
Algemeen
Hoe kan ik iemand aanmelden voor de Levensloopaanpak?
Neem contact op met het Zorg- en veiligheidshuis in jouw regio om de mogelijkheden en route te bespreken. Kijk op de regiokaart Levensloopaanpak voor alle Zorg- en Veiligheidshuizen.
Wat is het verschil tussen coördinerend en uitvoerend levensloopaanbieder?
Nee, dit onderscheid is komen te vervallen. Per 2026 spreken we over ‘levensloopaanbieders’.
Telt een inclusie in de Levensloopaanpak ook als officiële verwijzing, waardoor de zorgaanbieder een dossier kan aanmaken?
Nee, de inclusie en het bespreken in het Zorg- en Veiligheidshuis, geldt niet als een verwijzing. Er is nog steeds een brief nodig van een (huis)arts.
Is er een standaardbrief voor het informeren van de persoon over inclusie? En wie ondertekent deze brief?
Nee, deze brief is er niet. Elke regio bepaalt zelf hoe, en door wie de persoon wordt ingelicht over de inclusie. Dat kan met een brief of op een andere manier.
Dit staat los van de notificatiebrief die het Zorg- en Veiligheidshuis stuurt (indien mogelijk).
Iemand die in de aanpak is opgenomen verdwijnt regelmatig uit beeld. Wat te doen?
Dit is de realiteit waar we vaker mee te maken hebben bij deze doelgroep. Een casus wordt dan niet afgesloten, de persoon blijft geïncludeerd in de Levensloopaanpak. Het is belangrijk om door te gaan met bespreken, scenario’s maken en het plan te volgen. En te proberen opnieuw contact te krijgen met client.
Zorg vooral ook dat de politie wordt ingelicht als de cliënt uit beeld verdwijnt. Mogelijk kan er een aandachtsvestiging op persoon (AOP), of een signalering in het politiesysteem worden gezet. Stem met de politie af dat het levensloopteam wordt geïnformeerd als de persoon ergens in het land opduikt.
Bovenstaande staat los van de stappen die de reclassering moet ondernemen als iemand uit beeld verdwijnt. En ook de ggz heeft een eigen werkwijze als personen die verplichte zorg ontvangen uit beeld verdwijnen.
Er zouden 1500 mensen in Nederland zijn met verward gedrag die een risico voor de veiligheid vormen. Hoe is dit aantal bepaald?
In 2018 heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid aan onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix (AEF) gevraagd om een quickscan uit te voeren naar de aard en omvang van de groep personen met ernstig verward gedrag en een hoog veiligheidsrisico. Meerdere Zorg- en Veiligheidshuizen hebben meegewerkt aan dit onderzoek. Hieruit is een aantal van 850 – 1450 unieke personen gekomen.
Welke taken horen bij de rol van levensloopcoördinator?
De levensloopcoördinator heeft zowel cliëntgebonden als niet-cliëntgebonden taken. Cliëntgebonden taken zijn werkzaamheden die te maken hebben met de geïncludeerde persoon. Bijvoorbeeld:
- aansluiten bij een casusoverleg in een Zorg- en Veiligheidshuis of een MDO in de kliniek;
- bellen met naasten of een wettelijk vertegenwoordiger;
- het aanvragen van een indicatie;
- registraties over de persoon in het EPD;
- rondbellen voor een woonplek voor een cliënt (“indirecte tijd” in termen van het ZorgPrestatieModel).
Niet cliëntgebonden taken zijn bijvoorbeeld:
- aansluiten bij een vakdag;
- periodiek overleg met een Zorg- en Veiligheidshuis over de samenwerking;
- het geven van een voorlichting over de Levensloopaanpak aan netwerkpartners in de regio.
Is het bekend of de Levensloopaanpak effectief is?
Er loop een meerjarig wetenschappelijk onderzoek naar de Levensloopaanpak: het Nationaal Onderzoek naar de Longitudinale Effecten van de Levensloopaanpak (NOLED). Dit wordt uitgevoerd door Fivoor en Tilburg University, in afstemming met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV). Lees meer over het onderzoek op de informatiepagina.
Inclusie en exclusie
Wat is er met het exclusiebesluit gebeurd?
De werkwijze is aangepast. Het bleek niet nodig om een formeel exclusiebesluit op te stellen en dit vast te leggen in de dossiers. Het is van belang om de exclusiedatum en -reden vast te leggen, maar de manier waarop dat wordt geregistreerd staat vrij en hoeft niet via een vastgesteld formulier.
Iemand voldoet niet meer aan de inclusiecriteria. Mag ik nu afsluiten?
Nee, je sluit alleen af als iemand aan de exclusiecriteria voldoet. Een geïncludeerde persoon in de Levensloopaanpak stroomt uit als:
- Hij of zij minimaal 2 jaar stabiel is op hetgevaarscriteriumtijdens een verblijf ‘buiten’. • De beschermende factoren duurzaam geborgd zijn.
- Het risico op gevaarlijk gedrag richting anderen aanzienlijk verlaagd is of verdwenen, blijkend uit een risicotaxatie.
Je neemt het besluit over uitstroom in een overleg (online of fysiek) met alle betrokken netwerkpartners, cliënt en naasten. Het besluit, de datum en de reden van afsluiten wordt door het zorg- en veiligheidshuis schriftelijk vastgelegd in het registratiesysteem. De levensloopaanbieder kan hierna geen dagvergoeding meer declareren.
Iemand heeft een (hoge) Wlz-indicatie. Is dat een reden om niet tot inclusie over te gaan?
Het hebben van een (hoge) Wlz-indicatie is niet relevant voor de vraag of iemand wel of niet geïncludeerd kan worden. Het gaat erom of cliënt aan de inclusiecriteria voldoet.
Is een Wlz-indicatie een vereiste om te worden geïncludeerd?
Nee, dit is niet nodig. Lees hier wat de inclusiecriteria zijn.
Welk voordeel haalt de cliënt eruit om geïncludeerd te worden in de Levensloopaanpak?
De bedoeling van de Levensloopaanpak is continuïteit van zorg. Niet meer tussen wal en schip en/of van het kastje naar de muur. Eén plan van aanpak waaruit gewerkt wordt door een team van organisaties.
Wie neemt de beslissing of iemand wel of niet tot de Levensloopaanpak wordt geïncludeerd?
Inclusie tot de Levensloopaanpak is een besluit dat door de betrokken netwerkpartners gezamenlijk wordt genomen. Er wordt beoordeeld of iemand voldoet aan de landelijke inclusiecriteria (PDF). Zie voor meer informatie over inclusie “Het ideale werkproces“
Sluit je de casus af als iemand in bewaring is in afwachting van een tbs-zitting?
Omdat je vooraf niet 100% zeker weet wat de uitspraak gaat worden blijft de casus open tot de zitting. Het is belangrijk om de uitspraak te monitoren. Ook als er hoger beroep of cassatie volgt. Het kan een lange tijd duren voordat de uitspraak onherroepelijk is.
In die tijd blijft de casus in de Levensloopaanpak. Maak in ieder geval met het Levensloopteam scenario’s als de uitspraak géén tbs wordt. Bespreken van de casus kan op een laag pitje (waakvlam stand).
Afsluiten gebeurt bij oplegging van tbs-dwang. Bij een voorwaardelijke of gemaximeerde tbs gaat de Levensloopaanpak verder.
Als iemand een ISD-maatregel opgelegd heeft gekregen, sluit je de Levensloopaanpak dan af?
Nee, tijdens de ISD-maatregel blijft de Levensloopaanpak lopen. Benut deze tijd om scenario’s te bedenken en uit te zetten. Denk aan diagnostiek uitvoeren, de mogelijkheden van aanvragen van een bewindvoerder/mentor/curator onderzoeken en een indicatie aanvragen. Bespreek in welke frequentie de persoon besproken moet worden, mogelijk kan dit op een laag pitje.
Als een cliënt in detentie raakt, blijft de Levensloopaanpak dan wel doorlopen?
De Levensloopaanpak blijft doorlopen zo lang als nodig is. Dus ook als cliënt even gedetineerd raakt blijft een levensloopcoördinator betrokken zodat er na detentie niet weer helemaal opnieuw begonnen moet worden, en zodat de zorg aansluitend door blijft lopen. Als een detentie echt langdurig is of er TBS met dwangverpleging wordt opgelegd wordt de Levensloopaanpak wel afgesloten en kan er na detentie of TBS bekeken worden of de aanpak weer opgestart moet worden.
Overig
Is er een werkwijze voor het toewijzen van een mentor of curator aan een levensloopcliënt?
Nee, er bestaat geen aangepaste werkwijze voor de personen in de Levensloopaanpak. Het is verstandig om het nut en de noodzaak van deze interventie te bespreken met het levensloopteam en gezamenlijk een beslissing te nemen.
Wij organiseren een bijeenkomst. Is er promotiemateriaal te krijgen?
Zeker! Er zijn pennen en flyers. Neem, op tijd, contact op met info@levensloopaanpak.nl dan zorgen wij dat ze opgestuurd worden.
De huisstijl en digitaal materiaal, zoals logo’s, kan je hier vinden op de website. Hier staan ook de roll-upbanners die je zelf kan laten maken.